nedjelja, 28. listopada 2012.

Zašto štucamo, zašto oko igra, zašto srce lupa?


Iako živimo sa svojim telom i čini nam se da ga dobro poznajemo, ponekad nas iznenadi neka njegova neočekivana reakcija, recimo, vrtoglavica ili lupanje srca. Šta se stvarno krije iza toga? Uglavnom ništa strašno.


Štucanje: prebrzo ste jeli

Osetili ste nagli trzaj u dijafragmi. Istog časa se zatvara grkljanski poklopac (epiglotis) i počinjete da štucate. Ovaj refleks se uglavnom javlja kada jedemo ili pijemo prebrzo, kada konzumiramo prevruću ili suviše hladnu hranu ili piće, ili kada nam je želudac prepun.

Šta preduzeti? Postoji nekoliko načina da zaustavite štucavicu. Zadržite dah, gurajte jezik snažno prema nepcima, jedite suv hleb, pojedite kašičicu šećera ili brzo popijte čašu vode.

Ali, ako štucavica ne prođe do sutradan, obavezno se javite lekaru, jer dugotrajna štucavica, doduše u retkim slučajevima, može biti znak upale jednjaka ili neke druge upale u grudnom košu ili u predelu trbuha.

Igranje oka: uzrok je hormon stresa

Jedan kapak ili tanani mišići u spoljašnjim uglovima oka počinju da vam trepere, a ponekad osećate i blagi svrab. Reč je o fascikulaciji - finim, brzim treperavim drhtajima snopova mišićnih vlakana.

Značajnu ulogu u ovoj pojavi igra i hormon stresa adrenalin, koji nadražuje male mišiće, što se najsnažnije oseća ispod kože. Razlog su često neispavanost i preveliki stres u svakodnevnom životu.

Šta preduzeti? Potrebno vam je više mira. Priuštite sebi češće pauze, spavajte najmanje sedam sati dnevno. Više šetajte, najbolje uveče. To će vas opustiti i sprečiti lučenje hormona stresa.

Krčanje u stomaku: vazduh pravi buku

Ponekad iz želuca dopiru glasni zvuci, ali ne brinite - krčanje u stomaku je znak da varenje dobro funkcioniše. Želudac je šupalj mišić koji meša hranu i zatim je transportuje do drugih organa tako što se grči deo po deo (peristaltika). To se dešava i kada se u njemu nalazi samo vazduh. Tim pokretima potiskuje vazduh, proizvodeći zvuke.

Šta preduzeti? Pojedite nešto. Kada je želudac napunjen, zvuci su slabiji. Dobro je sve što je tečno i kremasto, npr. jogurt. Savet za prvu pomoć: popijte čašu tople vode, jer toplota ublažava grčeve.

Vrtoglavica: znak premorenosti

Imate osećaj da se sve oko vas vrti, a najčešće vam se to dešava ujutro. U većini slučajeva, to je normalna i bezopasna reakcija.

Vrtoglavica, međutim, može da bude i znak fizičke premorenosti. Možda previše radite i često ste izloženi stresu? I promena vremena može da izazove vrtoglavicu. Cirkulacija slabi i mozak ne dobija dovoljno šećera iz krvi koji mu je neophodan.

Šta preduzeti? Naizmenično tuširanje toplom i hladnom vodom u jutarnjim časovima podstaći će cirkulaciju. Savet za prvu pomoć: popijte veliku šolju toplog čaja sa jednom kašičicom šećera - time ćete poboljšati cirkulaciju. Posle toga pojedite parče hleba od integralnih žitarica. Ugljeni hidrati se lagano razgrađuju i pretvaraju u šećer. Na taj način se mozak tokom dužeg perioda pravilno ishranjuje.

Važno: ako vrtoglavicu izaziva jednostavno okretanje glave, treba da se javite lekaru, jer je moguće da je uzrok u poremećaju cirkulacije unutrašnjeg uva.

Lupanje srca: nervi su vam napeti

Dok ležite okrenuti na stranu, čujete otkucaje svoga srca? Imate osećaj da vam srce kuca u grlu? Umirite se, život vam nije u opasnosti.

Ova pojava ukazuje na psihičku preopterećenost, često nakon dužih faza izloženosti stresu, npr. na poslu. Nervni sistem vam je napet i šalje snažne signale srcu, stavlja ga u pripravno stanje.

Šta preduzeti? Priuštite sebi neophodan mir. Budite spremni da češće kažete 'ne'. Bićete iznenađeni kada vidite koliko često sebi možete da priuštite kratku pauzu. Savet za prvu pomoć: Sipajte 50 kapi tinkture arnike u jednu čašu vode i popijte. Supstance iz ove biljke umiruju srce i regulišu cirkulaciju, piše "Blic".

Kijanje od sunca

Pogledali ste u bleštavoplavo nebo ili jaku lampu i već osećate nekontrolisani nadražaj za kijanje. Otkuda to? Dva snopa nerava se nalaze veoma blizu u prednjem delu mozga: s jedne strane, tu je produžetak očnih nerava, koji prenose nadražaje iz očiju do mozga, i s druge strane, produžetak nerava koji prenose mirisne nadražaje. Jak nadražaj u očima može da se prenese na nerve koji prenose nadražaje u nosu i tada kijamo.

Šta preduzeti? Veoma je važno da ne potiskujete kijanje, jer se u protivnom veoma pojačava pritisak u grudnom košu. Taj pritisak se prenosi na arterije u grudima, vratu i glavi. Nosite naočare, koje će zaštititi rožnjaču, sočivo i mrežnjaču od štetnog UV zračenja. 

Kontaktna sočiva


Ideja o kontaktnim sočivima potiče od Leonarda da Vinčija, da bi prva praktična primena bila čak 300 godina kasnije. Na našim prostorima klinička primena kontaktnih sočiva počinje krajem 70 godina prošlog veka. Danas ona nalaze široku i raznovrsnu primenu u zavisnosti od vrsti kontaktnog sočiva i indikacije zbog koje se ordinira.


Kontaktno sočivo je tanko i lagano, izrađeno od posebnog plastičnog materijala, a postavlja se na rožnjaču ili na rožnjaču i beonjaču. Od rožnjače ga deli sloj suza. Taj sloj suza je vrlo bitan u nošenju kontaktnog sočiva, jer rožnjača nema krvnih sudova i “diše” preko tankog sloja suza koji u obliku suznog potočića klizi između rožnjače i sočiva.

Koje vrste kontaktnih sočiva postoje?

Tvrda sočiva

Polutvrda ili gaspropusna

Meka sočiva

Meka sočiva mogu biti dnevna, mesečna ili godišnja, mogu imati veći ili manji procenat vode koji određuje da li se moraju skidati svakodnevno ili se nose produženo, mogu korigovati dalekovidost ili kratkovidost, danas sve veće vrednosti astigmatične dioptrije, bezbojna ili u boji, sa dioptrijom ili samo kao kozmetička sočiva bez dioptrije.

Koji su razlozi za propisivanje kontaktnih sočiva?

Postoje dva osnovna razloga tj. indikacije zbog kojih se propisuju kontaktna sočiva:

1. medicinska indikacija: sva stanja kod kojih se dobra vidna oštrina može postići samo kontaktnim sočivom (npr. visoke kratkovidosti, visoka dioptrija samo na jednom oku)

2. estetska indikacija: kod velikih ili malih pacijenata koji ne žele da nose naočare ili iz praktičnih razloga - kod sportista, i nekih zanimanja

Koje su prednosti kontaktnog sočiva ?

Najpre: naočare koje mnogi pacijenti nerado nose ili uopšte ne nose jer nisu zadovoljni svojim izgledom zamenjuju “nevidljivim” kontaktnim sočivom.

To je ugavnom i najčešći razlog zbog kojeg se pacijenti, uglavnom tinejdžerske dobi odlučuju za nošenje kontaktnog sočiva.
 S medicinske strane sočivo vrlo često daje bolju vidnu oštrinu. Nošenje mekog kontaktnog sočiva ne zahteva period adaptacije, pruža maksimalni komfor, ne žulja, pruža čitav niz naizgled banalnih prednosti pred naočarima kao npr. ograničavanje vidnog polja okvirom u pojedinim pravcima gledanja, magljenje stakla, žuljanje na nosu ili iza uha, ružna navika podizanja naočara koje klize na nos...

Preporučuju se kod bavljenja sportom ili drugim telesnim aktivnostima.

Šta roditelji i pacijenti moraju znati pre nego se odluče za kontaktnas sočiva?

Najpre, radi se o skupljem načinu korekcije jer pored sočiva koje može da se izgubi li pocepa, potrebna su sredstva za pranje i čuvanje sočiva. Ukoliko postoji motivisanost pacijenta da nosi kontaktno sočivo više ili manje prisutan strah tokom edukacije nestaje i pri prvom stavljanju i skidanju sam pacijent uviđa da se radi o vrlo jednostavnoj radnji koja mora ipak tokom nošenja sočiva da se uvežba.

Pored svih prednosti koje sočivo pruža ono zahteva strogo pridržavanje načina nošenja i održavanja jer u slučaju nebrige i neodgovornosti može dati brojne, neki put i opasne komplikacije.

Zato se osim u retkim slučajevima gde postoji medicinska indikacija, pa se sočivo propisuje čak i vrlo maloj deci, kod kojih brigu o sočivu preuzima uglavnom majka, u svim ostalim slučajevima preporučljiva je određena dob deteta (ne pre sednog ili osmog razreda osnovne škole) i potreban stepen odgovornosti deteta da samo manipuliše sa solivom, da se bine o njemu, strogo se pridržava datih upustava i proceni kada eventualno treba da konsultuje ordinirajućeg oftalmologa.

Uz odgovarajuću brigu i propisan režim nošenja i kontrola sočivo je izvanredan način korekcije raznih vrsta dioptrijskih grešaka uz puno zadovoljstvo pacijenta,roditelja i ordinirajuceg oftamologa.
sa sajta yumama  

Laboratorijski nalazi


 Koliko puta vam se desilo da dobijete rezultate krvne slike i ne znate na šta ukazuju povišene ili snižene vrednosti, a nestrpljivi ste da otrijete pre nego što odete kod svog lekara.

 Mr ph Ivana Tadić, medicinski biohemičar Poliklinike “Beo-Lab Laboratorija”, objasnila je za "Blica" kako se tumače rezultati krvne slike i biohemije.


Eritrociti
Smanjenje broja eritrocita, crvenih krvnih zrnaca, kao i prosečnog sadržaja hemoglobina koji je 'nosilac' kiseonika u krvi, upozorava na postojanje nekog oblika anemije. U slučaju da nalaz pokazuje povišene vrednosti eritrocita, treba posumnjati na relativnu policitemiju (npr. dehidrataciju).

Leukociti
Povišen broj leukocita najčešće ukazuje na neki inflamatorni, upalni proces u organizmu, mada se može javiti i kod leukemije, trovanja, opekotina. Snižene vrednosti, odnosno leukopenije, najčešće se javljaju kod virusnih oboljenja, hemoterapije ili korišćenja nekih lekova.

Trombociti
Povišen nivo se javlja u sklopu trombocitoze koja je povezana sa zapaljenjima, smanjenom funkcijom slezine ili nedostatkom slezine, krvarenjem, davanjem nekih lekova, nefrotskog sindroma.

Hemoglobin
Reč je o proteinu iz eritrocita koji vezuje kiseonik i prenosi ga do tkiva. Snižen nivo hemoglobina ukazuje na anemiju ili krvarenje.

Sedimentacija eritrocita
Sedimentacija je brzina kojom se krvne ćelije izdvajaju iz seruma. Ako se krv koja sadrži antikoagulans pusti da stoji u uspravno postavljenoj pipeti, eritrociti će postupno početi da se talože na dno. Brzina kojom se ove ćelije talože je osetljiva na indeks reakcije tela na povredu ili bolest, kao što je leukocitoza ili groznica.Normalna brzina sedimentacije ne isključuje mogućnost postojanja bolesti, ali ubrzana sedimentacija je indikator za dalja ispitivanja.

Glukoza
Krvna slika može u velikoj meri da pomogne u otkrivanju dijabetesa, na šta ukazuje visok nivo glukoze u krvi.
Normalne vrednosti: 3,9-6,1 mmol/l

Gvožđe
Koncentraciju gvožđa u serumu određuje nekoliko faktora uključujući apsorpciju iz creva, deponovanje u crevima, jetri, slezini i kostnoj srži, gubljenje hemoglobina i sinteza novog hemoglobina. Povišeno je kod višestrukih transfuzija, prekomernog davanja preparata gvožđa, povećanog i ubrzanog razaranja crvenih krvnih zrnaca, hemohromatoze i virusne upale jetre.

Normalne vrednosti:
M 6,5 - 29,5 umol/l
Ž 5,5 - 28,5 umol/l

Minerali
Niske vrednosti pojedinih minerala i oligoelemenata u nalazima krvi ukazuju da ih ne unosimo dovoljno putem hrane. Tako se kao posledica gladovanja, jednolične ishrane ili pothranjenosti može javiti nedostatak magnezijuma, kalijuma, gvožđa, natrijuma ili kalcijuma, koji su važni za normalno funkcionisanje organizma. Natrijum, recimo, reguliše raspodelu vode u organizmu, kalijum utiče na funkciju nerava i mišića (srca), gvožđe koje se nalazi u hemoglobinu služi za prenošenje kiseonika do svih ćelija u organizmu.

Mokraćna kiselina
Razlog povišenog nivoa mokraćne kiseline može biti giht (taloženje kristala mokraćne kiseline u zglobovima). Povišene vrednosti mokraćne kiseline povezane su i sa kardiovaskularnim oboljenjima. Loša ishrana, bolesti bubrega takođe dovode do njenog porasta.

Normalne vrednosti:
M 210 - 420 umol/l
Ž 150 - 350 umol/l

LDL - HOLESTEROL
Povišene vrednosti lošeg holesterola (LDL) ukazuju na ishranu bogatu mastima i veći rizik od kardiovaskularnih bolesti, posebno ateroskleroze. Ukoliko nalazi pokažu veći nivo LDL holesterola, treba dalje ispitati i da li postoje neka hronična oštećenja jetre ili bubrega ili poremećaj u radu štitaste žlezde.
Niže vrednosti u najvećem broju slučajeva upućuju na pothranjenost, na naslednu lipoproteinsku deficijenciju, cirozu jetre, virusnu upalu jetre ili hipertirozu, povećanu aktivnost štitne žležde.
Poželjne vrednosti: do 3,30 mmol/l.

HDL- HOLESTEROL
Što su više vrednosti HDL holesterola, to je bolje, jer ovaj holesterol „čisti“ krvne sudove i štiti od kardiovaskularnih bolesti. I minimalno smanjenje upućuje na povećani rizik od ateroskleroze, odnosno taloženja masnoća na unutrašnjim zidovima krvnih sudova, što dovodi do njihovog začepljenja i bolesti kao što su infarkt srca i moždani udar.

Poželjne vrednosti HDL-a: veće od 1.55 mmol/l
Poželjne vrednost ukupanog holesterola: do 5,18 mmol/l

TRIGLICERIDI
Povećan unos masnoća i stres odraziće se i na trigliceride u krvi, te će se u nalazu pokazati kao povišeni. S obzirom na to da se masnoća iz hrane apsorbuje u ćelijama sluzokože creva, odakle ulazi u limfne sudove i deponuje se u jetri, viši trigliceridi mogu da ukažu i na oštećenje funkcije ovog važnog organa.

Poželjne vrednosti: do 1,70 mmol/l.

(MONDO)



Upala krajnika


Pod pojmom angina obično se podrazumijeva upala ždrijela, krajnika i limfnih čvorova na vratu uz pridruženu povišenu tjelesnu temperaturu, bolove u zglobovima i mišićima.


Krajnici (tonzile) su par specijaliziranih limfnih čvorova smještenih s obje strane grla, odmah iza i iznad jezika. Ako se liječe antibioticima, simptomi bakterijske upale krajnika trebali bi nestati nakon samo nekoliko dana. Danas se liječnici mnogo teže odlučuju na uklanjanje krajnika operativnim putem. To je djelomično zbog toga što se upala krajnika često može djelotvorno liječiti kućnom njegom ili antibioticima, koji smanjuju rizik od mogućih komplikacija. O operaciji se razmišlja ako upala krajnika utječe ne djetetov sluh ili disanje, ili se pojavljuje neuobičajeno često.

Znakovi i simptomi
Zbog upale djetetovi krajnici obično postanu vidljivo crveni i otečeni. Na inficiranim krajnicima mogu se primijetiti površine s bijelim iscjetkom poput bijelih točkica. Ponekad adenoidne vegetacije (treći krajnik) također mogu biti otečene, iako ih ne možemo vidjeti. To limfno je tkivo smješteno na stražnjem dijelu grla, iznad područja gdje se nalaze krajnici.
Drugi znakovi i simptomi angine uključuju:
- jaku bol u grlu i teško gutanje
- glavobolju
- povišenu temperaturu i drhtavicu
- umor
- bolne i povećane limfne čvorove na vratu

Uzroci
Krajnici su dio imunološkog sustava i pomažu kod zaštite od mikroorganizama koji mogu izazvati infekciju. Oni to čine tako da pohranjuju bijele krvne stanice koje gutaju bakterije i viruse kako oni ulaze kroz nos i usta. To dovodi do lagane infekcije u krajnicima. Infekcija tada potiče imunološki sustav na stvaranje antitijela protiv budućih infekcija. Ali krajnici ponekad mogu biti svladani od bakterijske ili virusne infekcije. Zbog toga oteknu i upale se. Beta-hemolitički streptokok odgovoran je za većinu slučajeva upale krajnika. Ali i mnogobrojni respiratorni virusi, uključujući Epstein-Barrov virus (EBV), koji uzrokuje mononukleozu, također mogu uzrokovati upalu.

Faktori rizika
Od angine obično obolijevaju djeca u dobi između 3 i 6 godina dok njihov imunološki sustav još nije u potpunosti uspostavljen. Rizik za dijete je još veći ako pohađa školu ili vrtić. Virusi i bakterije se razmnožavaju na mjestima na kojima su ljudi, a posebno djeca, u bliskom kontaktu nekoliko sati svaki dan. Izlaganje pasivnom pušenju također povećava djetetov rizik od upale krajnika kao i od drugih infekcija gornjih dišnih putova.

Kada treba potražiti liječnički savjet
Angina može dovesti do komplikacija ako se ne liječi. Nazovite liječnika ako dijete udovoljava jednom od sljedećih kriterija:
- ima simptome angine koji traju dulje od 48 sati, posebno ako su popraćeni visokom temperaturom (39C ili višom kod djece),
- već je bolovalo od angine,
- ima grlobolju koja se pogoršava unatoč korištenju antibiotika,
- bilo je izloženo gnojnoj upali grla.
Odmah potražite liječničku pomoć ako dijete ima poteškoća kod disanja ili gutanja bilo čega, uključujući slinu. Također potražite hitnu liječničku pomoć ako se pojave novi znakovi ili simptomi kao što su jaka glavobolja, bolovi u prsnom košu, bolovi u zglobovima, osip ili povraćanje.

Pretrage i dijagnoza
Liječnik će vjerojatno dijagnosticirati anginu na osnovi fizikalnog pregleda i kulture brisa grla. Tijekom pregleda, liječnik će upotrijebiti spatulu za jezik kako bi dobro pogledao djetetove krajnike. Provjerit će da li postoji crvenilo i gnoj na krajnicima i stražnjoj strani djetetovog grla. U većini slučajeva, liječnik će također uzeti bris grla kako bi provjerio da li su prisutne bakterije. Kod ovog jednostavnog ispitivanja, sterilni štapić se protrlja po stražnjoj strani djetetovog grla kako bi se dobio uzorak izlučevina. Uzorak se zatim analizira u laboratoriju. Liječnik može odrediti liječenje na osnovi rezultata kulture brisa grla ili brzog ispitivanja na streptokoke koje se provodi u ordinaciji. To je ključni podatak jer virusne infekcije ne odgovaraju na liječenje antibioticima.

Komplikacije
Ako se ne liječi, angina može dovesti do nakupljanja gnoja (apscesa) između jednog krajnika i okolnih mekih tkiva (peritonzilararni apsces). Apsces može pokrivati velik dio mekog područja na stražnjoj strani nepca u djetetovim ustima (meko nepce). Ponekad oteklina može biti tako jaka da se nepce i jezik sastanu, priječeći protok zraka zbog čega disanje postane izuzetno teško. Ponekad, otečeni krajnici ili adenoidne vegetacije ("treći krajnik") mogu zapriječiti djetetove dišne organe, otežavajući disanje. Otečene adenoidne vegetacije, limfno tkivo smješteno na stražnjoj strani grla, iznad stražnjeg dijela mekog nepca, može također zatvoriti cijevi koje vode od djetetovog nosa do ušiju (Eustahijeve cijevi). To može dovesti do nakupljanja tekućine koje ponekad ima za posljedicu infekciju srednjeg uha, što može utjecati na djetetov sluh ili razvoj govora. U nekim slučajevima, povećane adenoidne vegetacije mogu čak izazvati hrkanje i utjecati na kvalitetu djetetovog sna. Neki sojevi streptokoknih bakterija koji izazivaju tonzilitis mogu također izazvati upalu bubrega ili reumatsku groznicu, upalu koja može zahvatiti srce, zglobove, živčani sustav i kožu. To je jedan od razloga zašto je tako važno da dijete u cijelosti iskoristi lijek koji je liječnik prepisao za bakterijsku infekciju.

Liječenje
Posljednjih godina liječenje angine se izmijenilo. Glavni naglasak više nije na kirurškom uklanjanju djetetovih krajnika (tonzilektomiji). Staro mišljenje da je većina djece kojima su uklonjeni krajnici manje osjetljiva na prehlade i druge respiratorne bolesti je samo to - staro mišljenje. Zapravo, slučaj može biti baš obrnut. Ipak, operacija može biti najbolje rješenje za neku djecu.

Lijekovi
Upala krajnika koja je uzrokovana streptokoknom infekcijom obično se liječi antibioticima kao što je penicilin. Kod osoba preosjetljivih na penicilin dobar izbor je azitromicin. Ponekad, posebno kod male djece koja imaju poteškoće kod gutanja, penicilin se daje injekcijom. Antibiotike obično treba uzimati barem 10 dana. Iako će se dijete vjerojatno osjećati bolje nakon jednog ili dva dana, važno je dovršiti u cijelosti liječenje antibioticima. Prekidanje liječenja potpomaže stvaranje sojeva bakterija koje su otporne na antibiotike. Pored toga, infekcija se može vratiti, uzrokujući potencijalno ozbiljne komplikacije. Nažalost, za sada ne postoji nikakvo liječenje virusa koji uzrokuju upalu krajnika. To znači da ćete se vi i vaše dijete morati usredotočiti na mjere olakšavanja bolesti sve dok virusna infekcija ne prođe svoj tijek. Može proći od 7 do 14 dana dok se dijete u potpunosti ne oporavi.

Kirurško liječenje
Ponekad, liječnik može preporučiti da se djetetovi krajnici, a možda i adenoidne vegetacije ("treći krajnik") uklone. Ovo rješenje se obično koristi samo kad upale krajnika utječu na djetetovo opće zdravlje ili ometaju disanje ili sluh.
Tonzilektomija se obično provodi kao kratkotrajna operacija. To znači da će dijete moći ići kući drugi dan nakon što je izvršena operacija. Međutim, do potpunog oporavka može proći i do 2 tjedna. Nakon operacije, dijete može imati priličnu grlobolju. Također može imati i bolove u ušima. Potrebno je piti dosta tekućine sobne temperature. Korištenje ovlaživača koji proizvodi hladnu maglicu u djetetovoj sobi također može pomoći. Ali ne zaboravite čistiti ovlaživač svaki dan jer bakterije i plijesni izvrsno uspijevaju u nekim ovlaživačima. Tijekom prvog tjedna nakon operacije, nastojite držati dijete podalje od većih skupina ljudi i osoba koje bi mogle biti bolesne. Dijete je u to vrijeme osjetljivije na infekcije. Također, imajte na umu da uklanjanje krajnika i adenoidnih vegetacija može smanjiti infekcije grla, ali ih ne mora u potpunosti sprečavati.

Prevencija
Temeljito pranje ruku još je uvijek najbolji način sprečavanja svih vrsta infekcija. Zbog toga je važno redovno prati ruke i pokazati djeci kako se temeljito peru ruke. Koristite sapun i tekuću vodu. Ako je moguće, obrišite ruke ručnikom za jednokratnu upotrebu, kao što je papirnati ručnik. Zatvorite vodu koristeći papirnati ručnik. Nastojte odabrati vrtić u kojem se od djece zahtijeva da peru ruke nekoliko puta na dan, a ne samo prije jela. Provjerite da li su umivaonici dovoljno niski da ih djeca mogu dosegnuti. Pored toga, naučite djecu da pokrivaju usta kad kašlju ili kišu. I ako dijete ima tonzilitis, pazite da nitko drugi ne koristi njegovu čašu i pribor za jelo. Perite ih temeljito u vrućoj vodi sa sredstvom za pranje posuđa ili u stroju za pranje posuđa.

Kako si možete sami pomoći
Evo nekoliko prijedloga za olakšavanje simptoma upale krajnika. Mnogo se odmarajte. San pomaže tijelu u borbi protiv infekcije. Dijete treba ostati kod kuće dok u potpunosti ne prestane visoka temperatura i dok se ne osjeća bolje. Pijte mnogo mlake tekućine koje ublažavaju grlobolju. Juha i čaj su dobar izbor. Ispirite grlo toplom slanom vodom. Ako je dijete dovoljno veliko, ispiranje grla nekoliko puta dnevno može pomoći ublažiti bolove u grlu. Pomiješajte 1/2 do 1 čajnu žličicu kuhinjske soli u 2 dl tople (mlake) vode. Recite djetetu da ispljune tekućinu nakon ispiranja grla. Liječnik vam može preporučiti da djetetu date neki antipiretski lijek (paracetamol sirup npr. Plicet) kako bi smanjili temperaturu. Zbog opasnosti od Reyevog sindroma, bolesti koja može ugroziti život, nemojte davati acetilsalicilnu kiselinu djeci ispod 16 godina. Također budite pažljivi i s paracetamolom. Kako bi bili sigurni, nikad nemojte davati djetetu bilo koji lijek u većoj dozi od preporučene. Obratite se liječniku ili ljekarniku ako imate bilo kakvih pitanja.

domaci.de

Hrana za dijabetičare


 Takozvani insulin nezavisni dijabetes (tip II) nastaje iz dva razloga: 1. ređe – pankreas (gušterača) luči manje hormona insulina nego što je potrebno i 2. češće – kad insulina ima dovoljno ali ćelije organizma ne reaguju na taj insulin pa ne mogu da koriste šećer iz krvi za svoje potrebe. Kažemo da osoba pati od otpornosti (rezistencije) na insulin.


Kao posledica toga dolazi do povećanja koncentracije šećera u krvi, jer ga ćelije ne troše. Pošto sa hranom stalno unosimo nove količine šećera, dolazi najpre do ispoljavanja pojedinih simptoma šećerne bolesti, i na kraju do potpunog razvoja bolesti. Osobe sa povišenim pritiskom i „pojasnom gojaznošću“ (gomilanjem masnih naslaga oko struka) posebno su sklone ovom tipu dijabetesa, pa je potrebno da obrate pažnju i češće kontrolišu nivo šećera u krvi.



Lečenje se bazira na: izbalansiranoj isrhani, fizičkim aktivnostima, regulisanju telesne težine i po potrebi lekovima.

Izbalansirana ishrana podrazumeva da se količina hrane koju treba da unesemo rasporedi tako da se uzima ravnomerno u toku dana u 4-5 manjih obroka radi lakše regulacije šećera u krvi.
Količina hrane koju treba da unesemo se određuje prema potrebama svake osobe, izražena u kalorijama u odnosu na pol, godine starosti i posao kojim se data osoba bavi.

Vrsta hrane:

1. Preporučuje se da oko 50% potrebnih kalorija bude uneto putem ugljenih hidrata. Ugljeni hidrati treba da potiču uglavnom od mahunarki, integralnih žitarica, voća i povrća.

S obzirom da se u toku proizvodnje i uzgoja ovih proizvoda koriste velike količine hemikalija koje se unose u organizam i stvaraju slobodne radikale koji dalje utiču na oštećenje ćelija, preporučuje se korišćenje organski gajenih žitarica, voća i povrća.
Proizvodi treba da budu nerafinisani – npr. integralni hleb, mrki pirinač, integralne testenine i dr.

Neke vrste hrane sa ugljenim hidratima u tok u varenja se brže pretvaraju (vare) u šećer nego druga i za njih kažemo da imaju visok glikemijski indeks.
Dijabetičari treba da jedu uglavnom hranu sa niskim glikemijskim indeksom – koja se sporije vari, zbog sporijeg i ravnomernijeg dospevanja šećera u krv. Ako pojedete neku namirnicu sa visokim glikemijskim indeksom, uz tu namirnicu treba uzeti i nešto masnoće ili belančevina da bi se smanjio ukupan glikemijski indeks. (Pogledati tabelu glikemijskog indeksa namirnica)

Ovde je važno naglasiti da jela od belog brašna, šećera, kao i ona sa visokim glikemijskim indeksom treba odstraniti iz svakodnevne ishrane.


Treba birati ugljenohidratnu skrobnu hranu sa niskim glikemijskim indeksom i sa dosta biljnih vlakana – celuloze (vidi tabele) radi pravilne probave i izbacivanja nesvarenih ostataka.

2. Unos masti treba ograničiti na 25-30% potrebnih kalorija.
Zasićene masnoće koje se nalaze u mesu i punomasnim mlečnim proizvodima treba ograničiti na 10% potrebnih kalorija.
Ostalih 15-20% treba da budu mononezasićene masnoće (maslinovo ulje) i nezasićene masnoća tipa omega 3 i omega 6 (plava riba, koštunjavo voće i njihova ulja).

3. Unos belančevina treba da bude oko 20% potrebnih kalorija. Prednost treba dati belančevinama biljnog porekla.

Sve nejasnoće u vezi sa ishranom treba razrešiti sa lekarom i nutricionistom.


Ugljeni hidrati sa visokim glikemijskim indeksom – ne preporučuju se dijabetičarima

- slad 110
- glukoza 100
- pečeni krompir 95
- brli hleb 95
- krompir pire 90
- med 90
- šargarepa 85
- kukuruzne pahuljice 85
- šećer 75
- musli 79
- čokolada u tabli 70
- bareni krompir 70
- keks 70
- kukuruz 70
- glazirani pirinač 70
- polubeli hleb 65
- cvekla 65
- banana, dinja 60
- džem 55


Ugljeni hidrati sa niskim glikemijskim indeksom (dobri)

- testenina od belog brašna 55
- integralni hleb 50
- integralni pirinač 50
- grašak 50
- neobrađene žitarice bez šećera 50
- ovsene pahuljice 40
- voćni sok (bez šećera) 40
- testenina od crnog brašna 40
- šareni pasulj 40
- sušeni grašak 40
- hleb od punog brašna 35
- mlečni proizvodi 35
- sušeni bob 35
- sočivo 30
- ražani hleb 30
- konzervisano voće (bez šećera) 25
- crna čokolada (60% kakao) 22
- fruktoza 20
- soja 15
- zeleno povrće, paradajz, pečurke 15

Sadržaj celuloze na 100g namirnica

Zrnaste namirnice

- mekinje 40
- hleb od crnog brašna 13
- crno brašno 9
- integralni pirinač 5
- beli hleb 2,5
- glazirani pirinač 1

Sušeno povrće

- bob 25
- grašak 23
- sočivo 12

Zeleno povrće

- grašak 12
- Peršun 9
- spanać 7
- zelena salata 5
- praziluk 4

Sirovo povrće

- Kupus – 4
- Rotkvice 3
- Šargarepa 12
- Obična salata 2

Sveže jagodičasto voće

- malina 8
- nečišćene kruške 3
- nečišćene jabuke 3
- jagode 2
- breskve 2

Sušeno voće i orasi

- badem 12
- kikiriki 8
- suvo grožđe 7
- kokos 4
- smokva 3
- urma 2

Preporučuju se kao korisni: crni i beli luk (kuvani i svež), brokoli (bogate hromom koji kod dijabetesa ima izuzetno korisno dejstvo), začini kari i cimet, čaj od korena maslačka.

Izvor: Zdrava Hrana

Šta oči govore o vašem zdravlju?


Ako gledate ljude pravo u oči možete saznati ili ne da li su iskreni. Ali, oko može da "kaže" mnogo i o vašem holesterolu, stanju jetre, dijabetesu. Saznajte kojih 8 bolesti možete videti golim okom.


Oči su jedinstven prozor u ljudsko zdravlje, a oftalmolog Andrew Iwach, iz Američke asocijacije oftalmloga, kaže da su to posebna mesta u ljudskom organizmu gde možemo videti vene, arterije i nerve. Zato pregledom u oko možete otkriti veoma zanimljive podatke.

NEDOSTATAK OBRVA
Žene tanje obrve zbog mode, ali ako vam nedostaju na pojedinim mestima, krajevima mogu da ukazuju na problem sa tiroidnom žlezdom.

ČMIČAK
Mala izraslina, najčešće u unutrašnjosti ili spoljašnjosti gornjeg ili donjeg kapka, je ružan detalj, ali i znak da biste trebali da se pozabavite svojim zdravljem. Ako čmičak ne prolazi mesecima može da indikuje karcinom lojne žlezde.

ŽUĆKASTE FLEKE NA KAPKU
Xanthelasma palpebra je medicinski izraz za ovu pojavu koja krije problem sa holesterolom. Ukoliko ih imate znači da imate povišen holesterol. Koliko god da su male ove fleke su zapravo masne naslage.

PECKANJE OČIJU ISPRED KOMPJUTERA
Ova pojava znači da ste ili radoholičar ili da previše vremena provodite ispred monitora računara. Uzrokuje je nedostak kontrasta na računaru, nego na običnom papiru. Vaše oči su umorne i taj problem će se pogoršavati sa godinama.

CRVENILO
Ako je crvenilo praćemo kijanjem, curenjem nosa, kašljanjem, u pitanju, je najverovatnije neka vrsta alergije. Možda je u pitanju samo kozmetika koju koristite, ali ovu pojavu treba da ispitate.

ŽUĆKASTA BEONJAČA
Kod beba je ovo normalna pojava koja je posledica žutice. Kod odraslih ukazuje na poremećaj rada jetre, žučne kese, može da indikuje i hepatiis ili cirozu.

IZRAŽENE OČI
Ako vam oči "štrče" imate problem sa radom tiroidne žlezde. Ovo je poznat simptom.

SUVE OČI OSETLJIVE NA SVETLOST
Ako oči nemaju prirodnu potrebnu vlažnost, to otkriva da vam je imuni sistem slab. Ovaj sindrom pogađa najčešće žene preko 40. godina koje boluju od autoimunih bolesti kao što su lupus ili reumatoidni artritis.

{Zena}

Glaukom


Glaukom (od grč. glaukos = zelen, zbog sivo-zelenog odsjaja sočiva u zahvaćenom oku) je naziv za grupu bolesti koja vodi ka oštećenju očnog živca i vodeći je uzrok slepila kod ljudi iznad 40 godina. Glaukom nije bolest već sindrom, odnosno skup sledećih simptoma: povišenje očnog pritiska, udubljenje papile očnog živca i oštećenje vidnog polja. Dugotrajno povišen očni pritisak dovodi do druga dva simptoma.


Uzrok nastanka
Glaukom se razvija kada je stvaranje očne vodice povećano ili je njeno oticanje otežano. Tada dolazi do porasta očnog pritiska, do pritiska na nervna vlakna i krvne sudove optičkog nerva i do njihovog oštećenja i uništenja. Postupno se prekida prenos vizuelne poruke do mozga, a rezultat je oštećenje vida i na kraju slepilo.

Podela glaukoma

Glaukomi se dele u tri osnovne velike grupe:

primarni
sekundarni
urođeni (kongenitalni) glaukomi.

Kod primarnog glaukoma postoji povećanje očnog pritiska kojiese ne može dovesti ni u kakvu vezu s nekim očnim ili opštim oboljenjem. Poremećaj u oticanju komorne tečnosti može da nastane zbog bloka ugla korenim delom dužice - angularni oblici ili zbog povećanog otpora u samom zidu ugla – glaukom simplex. Može biti akutni i hronični.
Sekundarni glaukom je povišenje očnog pritiska koje nastaje u toku neke druge očne bolesti (stanja) ili je posledica te bolesti (kao npr. upale, povrede, oštećenja i pomaci sočiva u oku, oboljenja krvnih sudova oka, šećerna bolest, tumori oka).
Urođeni glaukom nastaje jer u uglu prednje očne komore postoji tkivo koje normalno nestaje pre rođenja. Očna vodica ne može oticati i nastaje povišenje očnog pritiska.

Klinička slika
Normalni očni pritisak iznosi 12 - 22 mmHg (milimetara žive).

Prepreka oticanju očne vodice može biti nagla (akutna), povremena (intermitentna) ili dugotrajna (hronična).
Akutna manifestacija je vrlo burna i zahteva hitnu intervenciju. Na izgled zdrav čovek postaje težak bolesnik, s jakim bolovima u jednom oku i licu, pojavom duginih boja oko izvora svetlosti, glavoboljom, mučninom i povraćanjem, ali i dramatičnim "padom" vida. Očni pritisak raste i do 80 mmHg, oko je crveno i tvrdo kao kamen. Ukoliko se očni pritisak ne snizi unutar nekoliko sati pomoću lekova ili operativnog zahvata može doći do ozbiljnih i trajnih oštećenja vida. Glaukomski napadi mogu biti slabiji i češće se ponavljati. S vremenom strada očni nerv i udubljuje se papila vidnog živca (mesto na kome očni živac napušta oko). Ispadi vidnog polja se pojavljuju vrlo rano, ispadi se šire od periferije prema središtu pa bolesnici imaju suženo vidno polje; gledaju kao kroz dvocevku ili tunel. Kraj procesa je slepilo.

Hronični glaukom obično nastaje kao posledica učestalih nelečenih glaukomskih napada i posledičnih priraslica u uglu prednje komore. Očni pritisak je stalno povišen, razvija se udubljenje i propadanje papile očnog živca s ispadima vidnog polja i na kraju nastaje slepilo.
Urođeni glaukom pri visokom očnom pritisku beonjača se rasteže i oko postaje izrazito veliko, što se naziva hidroftalmus ili buftalmus (volovsko oko). Stanje je obično jednostrano. Povećanje očne jabučice može biti vrlo izrazito pa se može dogoditi njeno pucanje i pri najmanjoj traumi. Oko je izrazito osetljivo na svetlost (fotofobija) pa dete pogled i glavu okreće u suprotnu stranu od izvora svetlosti. Bolest može imati i blaži tok s manjim rastezanjem oka).

Dijagnoza
Nakon razgovora s pacijentom obavlja se pregled oka. Rade se određivanje vida, pregled oka procepnom lampom (biomikroskopom), pregled oftalmoskopom (pregled unutrašnjih struktura oka, koji pokazuje, za glaukom tipične, promene na očnom živcu), tonometrija (merenje očnog pritiska), određivanje vidnog polja (periferni i centralni vid) i gonioskopija (sočivo koje se postavlja na oko kako bi se videlo stanje očnog ugla).

Lečenje
Lečenje glaukoma sprovodi se lekovima, laserom i hirurškim zahvatom. Svrha lečenja lekovima je normalizacija povišenog očnog pritiska. Na taj način se sprečava razvoj oštećenja oka iako je osnovna bolest i dalje prisutna. Laserska hirurgija radi se u svrhu pomaganja oticanja očne vodice iz oka. Operacijom se prave novi putevi za oticanje očne vodice.

{Stetoskop}

Oči su najkompleksniji organ


Ukoliko niste znali, oči su poslije mozga najkompleksniji ogran u našem tijelu. Oči imaju čak dva miliona dijelova i proslijeđuju nam 36 000 informacija svakih sat vremena. Vanjski očni mišići koji pomiću oko su najjači mišići u tijelu. Oči su jedini organ u ljudskom tijelu koji radi sa svojim 100% mogućnost, bez ikakvog odmora. Također, oči mogu u samo jednom trenutku pokrenuti stotine mišića i organa u našem tijelu.


Oči su zaista jedan od najvažnijih organa našeg tijela, te stoga ih trebamo paziti i štititi. Najmanje što možete učiniti je redovno umivanje i obavezno skidanje šminke, posebno prije spavanja. Ako primjetite bilo kakvu promjenu sa vidom, poput zamućenog vida, poteškoća pri čitanju, čestih glavobolja, lošijeg vida na daljinu isl. veoma je važno da se odmah javite očnom ljekaru kako biste na vrijeme liječili bilo kakvu poteškoću. Također, zaštitite vaše oči ukoliko radite neki opsaniji posao, npr u laboratoriji, a poželjno je da oči propisno zaštitite od Sunca, i to ne samo ljeti već tokom cijele godine. Kada čitate ili gledate televiziju, obezbijedite odgovarajuću rasvjetu. Ukoliko vaš posao zahtijeva da provodite mnogo vremena za računarom, čitate ili i jedno i drugo, potrebno je da oči odmorite od vizuelno zahtjevnih poslova. Svakih 12-18 mjeseci otiđite na redovnu kontrolu kod oftalmologa kako bi na vrijeme poduzeli mjere za korekciju vida.

Još jedna veoma bitna stavka kada je zdravlje vaših očiju u pitanju, jeste prehrana jer vaše oči trebaju određene vitamine i minerale za održavanje njihove funkcije i zdravlja. Nedavne studije pokazale su da osobe koje imaju problema s očima i vidom općenito mogu promjene na očima ublažiti i usporiti dnevnim uzimanjem tvari s antioksidacijskim potencijalom u koje ubrajamo cink, selen, vitamin A, vitamin C i vitamin E. Pa tako, trebate jesti namirnice bogate cinkom kojeg ima u soji, iznutricama, špinatu, siru, grašku, tuni, sjemenkama tikve itd. Potom, hranu bogatu vitaminom A kojeg ima u mrkvi, špinatu, žumanjku, ribi i ribljem ulju. Također, važan je i vitamin C kojeg ima u agrumima, šipku, lisnatom povrću, paradajzu, paprikama, kupusu itd. Vitamin E prisutan je u ulju pšeničnih klica, suncokretovom ulju, zelenom lisnatom povrću, jajima, bademu, kikirikiju itd. Također, važan je dovoljan unos namirnica bogatih selenom, a njega možete naći u jajima, luku, soku od narandže, smeđoj riži, sjemenkama suncokreta, škampima itd.
Stoga, pravilno se hranite i čuvajte svoje oči. Iako mnogi kažu kako su oči ogledalo duše, prije bi se moglo reči da su one ogledalo svijeta koji vas okružuje. U toku života pruže vam 24 miliona slika svijeta oko vas, te doprinose 80% vašem ukupnom znanju.


{Ljepota}

Hrana za dobar vid


 Čulo vida je najosjetljivije i najvažnije čulo čovjeka. Preko naših očiju primamo sve signale i informacije iz vanjskog svijeta.


Ishrana je veoma važan faktor u očuvanju vida. Bez neophodnih vitamina, minerala i drugih hranjivih supstanci nema niti zdravog vida.

Od vitamina, vitamin A je svakako na prvom mjestu. Nalazimo ga u mrkvi i paprikama, ali u neaktivnom betakarotenskom obliku, koji će uz dovoljno željeza i cinka preći u aktivan oblik ovoga vitamina.. Svima već dobro poznati antioksidans je i vitamin C koji jača krvne sudove oka i bori se protiv slobodnih radikala kojih najviše ima u našim sočivima. Svakodnevnim unosom svježeg voća i povrća osigurati ćemo uparvo onu količinu ovog vitamina koja je potrebna za zdrav vid.

Da bi vanjski signali preko našega oka bili preneseni do mozga, potrebni su zdravi nervi prenosnici. Za njihovo zdravlje zaduženi su vitamini B kompleksa, kao i mineral magnezij koji osigurava veoma važnu prokrvljenost očiju, kao i mozga.

Umjesto nezdravih gaziranih pića, popijte sok od borovnica ili kupina. Ovo bobičasto voće sadrži antocijan, pigment koji poboljšava zdravlje naših očiju, ali i nimalo zanemariv noćni vid i adaptaciju na mrak.


{Ljepota}

Sačuvajte zdravlje vaših očiju


“Draža si mi od očinjeg vida draga“, pjevao je jedan pjesnik želeći poka zati koliko je njegova ljubav prema voljenoj osobi velika i nesebična. Iako je dar vida jedna od najvećih vrijed nosti koje posjedujemo, malo nas se o svojim očima brine na odgovarajući način. Dr. Scott Greenstein je poznati američki oftalmolog i autor plana od pet jednostavnih koraka koji nam može pomoći da se o svojim očima brinemo na odgovarajući način.


Obaviti pregled očiju, bez obzira na godine

Redovni pregledi kod oftalmologa nisu obaveza samo onih koji već nose naočale ili sočiva. Dr. Greenstain poručuje roditeljima da svoju djecu odvedu na pregled prije prvog od laska u vrtić i da bez obzira na even tualne dobre rezultate nastave s re dovnim kontrolama svakih nekoliko godina. Većina ljudi misli da, dokle god jasno vide, nema nikakve potrebe da kontrolišu vid. Naprotiv, vid slabi postepeno, stoga će nam redovna kon trola pomoći da na vrijeme otkrijemo eventualne promjene.

Nositi sunčane naočale

Zaštita očiju od sunčevih zraka ne bi trebala biti stvar pomodarstva i trenda, nego obaveza svake osobe koja na ispra van način vodi računa o svom zdravlju. Studije su pokazale da duža i učestala izloženost jakom suncu povećava rizik od pojave katarakte i redukuje sliku u centralnom dijelu retine. Stoga su sunčane naočale u ljetnom, pa i zims kom periodu na područjima gdje ima mnogo snijega, neophodne.
Kontrolisati dijabetes

Dijabetička retinopatija, stanje do ko jeg dovodi visok nivo glukoze u krvi koji oštećuje krvne sudove oka, jedan je od vodećih uzroka sljepoće u svije tu. Svaka osoba koja boluje od dijabe tesa, bilo da je riječ o tipu1 ili tipu2, treba jednom godišnje otići na redovan oftalmološki pregled. Dr. Geenstein ističe da osobe koje dijabetes drže pod kontrolom mogu spriječiti oštećenje vida.

Mrkva nije dovoljna

Iako su nas roditelji uvijek tjerali da jedemo povrće, uključujući i mrkvu, na ovaj ukusni plod zemlje ne treba se previše oslanjati. Kod nekih ljudi koji imaju nezdrave očne nerve ili iz razito suhu rožnjaču, pravilna ishrana može pomoći, ali ti slučajevi su ri jetki. To naravno, ne znači kako ne trebamo imati izbalansiranu ishranu koja poboljšava cjelokupno zdravlje, a koja je jedan od najvažnijih faktora izlječenja kod nekih bolesti, kao što je dijabetes. I da, prestanite pušiti, jer pušenje povećava rizik od nastajanja katarakte.

Odmorite oči od sočiva

Iako je upotreba kontaktnih leća, odnosno sočiva odobrena od zdravst venih organizacija, to ne znači da ih u očima smijemo zadržati koliko god želimo. Sočiva koja stoje predugo u očima, naročito preko noći, mogu dovesti do mnogih infekcija. Iako većina proizvođača garantira sigurnost produžene upotrebe, dr. Greenstein to ne preporučuje.


{Ljepota}

Kako odabrati zdrave naočare?


Naočare za sunce treba da nosite čitave godine, naročito leti na moru, zbog odbijanja svetlosti od vode, i na planini gde je zračenje jače.

Kvalitetne naočare za sunce predstavljaju jedinu pravu zaštitu od UV zraka i zato ih nikada ne kupujte na ulici. To što imaju obojena stakla ne znači da vam pružaju dobru zaštitu.



Iz godine u godinu lekari neprekidno ponavljaju koliko je važno da koristimo kreme i preparate za zaštitu kože od sunca, ali se zato o pogubnom uticaju sunčevih zraka na oči malo zna. Najveća opasnost ljudskom oku preti od nevidljivog ultravioletnog zračenja (UV), jake i stalne svetlosti, kao i od plavog svetla, a u najugroženije kategorije spadaju deca, stari, osobe koje rade na otvorenom i osobe sa svetlim očima.
Američki naučnici čak veruju da dugogodišnja izloženost jakim sunčevim zracima povećava rizik od slepila, posebno nakon šezdesete godine.



NAJŠTETNIJI SU UV ZRACI
– Štetni ultravioletni zraci (UV), koji oštećuju kožu, predstavljaju rizik i za oči jer mogu da izazovu brojne zdravstvene tegobe kao što su gubitak vida, katarakta, makularna degeneracija, pa čak i karcinom – kaže dr Delević, oftalmolog Specijalne bolnice za oftalmologiju „Okulus“.
UV zraci uzrokuju razna očna oboljenja, ali mogu i da ubrzaju razvoj postojećih degenerativnih promena. Što je veća izloženost ultravioletnom zračenju, jakoj vidljivoj svetlosti i sunčevim zracima koji se odbijaju od vode, veća je i opasnost od oštećenja oka. Pošto se svetlost raspršuje, nije dovoljno štititi se samo od direktnih sunčevih zraka jer su oči ugrožene i dok sedimo u hladovini. Zato naočare za sunce treba nositi cele godine, naročito leti na moru, zbog odbijanja svetlosti od vode, i na planini gde je zračenje jače.



KAKO DA IZABERETE NAJBOLJE
* Naočare kupujte u optikama jer ćete tamo dobiti i stručnu pomoć.
* Zaboravite na naočare koje ne obezbeđuju 100 odsto zaštite od UV zraka.
* Probajte nekoliko modela i kupite one koje najviše odgovaraju vašoj fizionomiji.
* Drške naočara ne smeju da se usecaju u slepoočnice i moraju lepo da ležu na uši.
* Naočare ne smeju da vam budu ni velike ni male.
Test 1:
Stavite naočare, ispružite ruke ispred lica i pognite glavu na dole (kao da hoćete da pogledate u svoja stopala). Ako vam naočare klize ili spadaju, nisu dobre za vas.
Test 2:
Stavite naočare i nasmejte se. Ako vam udaraju u obraze, potražite drugi model

NIGDE BEZ DOBRIH NAOČARA
– Kvalitetne naočare za sunce predstavljaju jedinu pravu zaštitu od UV zraka i zato ih nikada ne kupujte na ulici. To što imaju obojena stakla ne znači da vam pružaju dobru zaštitu. Naprotiv, zenica se pod njima još više širi, pa štetni zraci lakše i brže prodiru u oko – kaže dr Delević i naglašava da naočare ne treba da budu pretamne jer s njima ne može dobro da se vidi.
Naša sagovornica navodi da stručnjaci američke zdravstvene organizacije „Privent blajndnes“ (Prevent Blindness) preporučuju siva, braon i zelena stakla, velike modele i naočare za sunce koje su zakrivljene ka slepoočnicama. Na taj način se, kaže dr Delević, smanjuje mogućnost od bočnog prodora štetnih zraka.
Većina ljudi bira naočare s najtamnijim staklima ne znajući da i svetla stakla pružaju stopostotnu zaštitu, objašnjava doktorka. Braon, bakarna i boja ćilibara smanjuju bleštanje i poboljšavaju kontrast, pa se preporučuju za vožnju, vodene sportove i sportove na snegu. Siva, zelena i maslinastozelena ublažavaju bleštavost i omogućavaju nam da normalno vidimo, pa njih treba da nose policajci, baštovani, ulični prodavci sladoleda i novina, putari…

TAMNA STAKLA ZA OŠTAR VID
Zaštita očiju od sunca posebno je važna za osobe koje nose naočare s dioptrijskim staklima jer UV zraci mogu dodatno da oštete oko. Njima se svakako preporučuju naočare za sunce sa odgovarajućom dioptrijom jer one pružaju oštar i jasan vid, zaštitu od štetnog zračenja, ali i lep izgled.
– Ako ste kratkovidi ili dalekovidi, ne kupujte naočare na svoju ruku već nakon pregleda oftalmologa, koji će vam odrediti dioptriju. Uz njegov predlog i uz pomoć iskusnog optičara izaberite okvir naočara koji vam najviše odgovara i vrstu dioptrijskih stakala. Ukoliko imate dioptriju veću od plus ili minus 4, birajte naočare od plastike – kaže dr Delević.

Naočare čuvajte u futroli, nikad ih ne spuštajte na sto okrenute okularima na dole, brišite ih specijalnom krpicom, držite ih što dalje od izvora toplote, lakova za kosu i nokte, acetona...


Dioptrijska stakla mogu da budu ravnomerno i trajno obojena u željenu boju, ali postoje i ona koja su najtamnija u gornjem delu, a najsvetlija u donjem delu okulara. Takođe, postoje i fotoosetljiva dioptrijska stakla koja u zatvorenom prostoru izgledaju kao standardne dioptrijske naočare i koja potamne kada se izlože svetlosti. Ona su veoma praktična jer u tom slučaju nećete morati da kupujete i nosite dva para naočara, već samo jedne.


{Zena}

Bolesti koje možete izliječiti hranom


Deset bolesti koje možete izlečiti namirnicama

Vjerovatno je da postoji više od deset bolesti koje možete da izlečite ili bar da zalečite namirnicama. Mi ćemo vam predstaviti one koje se najčešće javljaju na našem podneblju a pozitivno reaguju na namirnice koje se svakodnevno mogu pronaći u svakoj prosečnoj kuhinji.



Prehlada
Lek: Supa

Supa zaista otklanja simptome prehlade i povoljno utiče na sve bolesti pluća. Dok srčete toplu supu, udišete paru koja pročišćava disajne puteve. Istraživači su naterali ljude sa prehladom da supu piju kroz slamku, i utvrdili da nije došlo od otpušavanja nosa u ovom slučaju.

Opstipacija
Lek: Seme lana

Iako nije tajna da ishrana bogata ugljenim hidratima i tečnostima sprečava pojavu zatvora, manje je poznato da seme lana ima najbrže dejstvo. Uzmite jednu ili dve kašičice semena sa dosta tečnosti ili izmešajte nekoliko samlevenih kašičica lana u kašu ili voćni jogurt.

Zapaljenje uha
Lek: Beli luk

Beli luk je prirodni antibiotik koji sadrži alicin, jedinjenje koje uništava bakterije. Ovo je posebno dobra vest danas kada su bakterije postale rezistentne na veliki broj antibiotika koji se često prepisuju. Najbolje je da se koristi presan, jer toplota uništava njegovo dejstvo. Nezgodno je to što je potrebno da pojedete veću količinu kako bi bilo efekta, a efekti na okolinu su vam jasni!

Nesanica
Lek: Sendvič sa ćuretinom

Hrana bogata triptofanom, kao što je ćuretina, izaziva pospanost. Ova amino-kiselina pomaže proizvodnju serotonina, a ima je I u mlečnim proizvodima, soji, lešnicima i kikirikiju. Da bi triptofan delovao potrebno je da ga unesete sa ugljenim-hidratima, jer ga upravo oni prenose do mozga gde se luči serotonin. Zato je sendvič sa ćuretinom tako efikasan, od njega nesanica prolazi.

Peckanje u ustima
Lek: Mleko

Sledeći put kada se oljutite hranom, popijte čašu hladnog mleka umesto vode. Kasein, protein koji se nalazi u mleku, deluje na kapsaicin koji hranu čini ljutom.

Mučnina
Lek: Đumbir

Muka vam je? Srknite malo čaja od đumbira. Istraživanja su pokazala da đumbir u raznim oblicima (svež, sušen, u prahu) može suzbiti mučninu prouzrokovanu trudnoćom, vožnjom ili hemoterapijom. Za čaj prelijte četvrtinu kašičice svežeg izrendanog đumbira šoljom vrele vode.

PMS
Lek: Sir

I druga hrana bogata kalcijumom. Istraživanja su pokazala da žene koje imaju ishranu bogatu kalcijumom imaju manje simptoma povezanih sa PMS-om. Uzimajte četiri porcije mlečnih proizvoda tokom onih dana. Ukoliko ste osetljivi na mlečne proizvode, probajte sa nekim dodatkom kalcijuma u obliku tableta.

Infekcija bešike
Lek: Sok od brusnica

Jedna i po šoljica ovog soka sprečiće ešerihiju koli, čest uzročnik infekcije, da se razmnožava.


Gljivična infekcija
Lek: Jogurt

Jogurt sadrži zdravu bakteriju lactobacillus acidophilus, koja suzbija štetne bakterije I tako drži infekciju pod kontrolom. Žene koje su svakodnevno pile po čašu jogurta smanjile su pojavu gljivičnih infekcija za čak 75%.

Visoka temperatura
Lek: Voćni jogurt

Vašem organizmu je potrebna dodatna energija kada se sprema za borbu protiv infekcije.


Kada vam poraste temperatura, metabolizam se ubrzava za 7 odsto. Jedite lako svarljivu hranu koja daje energiju, kao što su voćni jogurt, prirodni sokovi i supe.


domaci.de

Šta znače pojedini laboratorijski nalazi?


Cilj svake laboratorijske analize je dobijanje tačnog i pouzdanog nalaza koji će pokazati da li su u fiziološkim funkcijama i procesima nastupile promene. Kada je reč o laboratorijskom ispitivanju krvi, ono podrazumeva dve vrste analiza: one koje su usmerene na ispitivanje vrste, broja, odnosa i izgleda ćelijskih elemenata krvi (krvna slika, hematološki parametri) i druge, kojima se proverava biohemijski sastav krvi i na osnovu toga ustanovljava rad ili stanje pojedinih organa i tkiva.


Kompletna krvna slika (KKS)
Kompletna krvna slika se radi zbog procene opšteg zdravstvenog stanja i otkrivanja raznovrsnih poremećaja poput anemija, infekcija, stanja uhranjenosti organizma i izloženosti otrovnim materijama. KKS uključuje broj eritrocita, leukocita i trombocita, eritrocitne konstante (MCV, MCH, MCHC, RDW), trombocitne konstante (MPV, PDW), diferencijalnu krvnu sliku (podvrste leukocita: neutrofili, eozinofili, bazofili, monociti, limfociti), hemoglobin i hematokrit


Eritrociti
Eritrociti (RBC), crvena krvna zrnca, su najzastupljenije ćelije a uloga im je da transportuju kiseonik vezan za hemoglobin iz pluća do drugih tkiva. Normalne vrednosti su od 3,86 x 1012/l do 5,08 x 1012/l za ženu i od 4,34 x 1012/l do 5,72 x 1012/l za muškarce). Snižene vrednosti su najčešće znak anemije ili gubitka krvi usled krvarenja. Povišene vrednosti mogu biti povećane u stanjima hemokoncentracije organizma, kod policitemija, ali i kod zdravih ljudi.


Hemoglobin
Hemoglobin (HGB) je sastojak crvenih krvnih zrnaca eritrocita. On prenosi kiseonik iz pluća u tkiva i ugljen dioksid iz tkiva nazad u pluća. Svakim udahom krv u plućima dobija kiseonik i zahvaljujući upravo hemoglobinu distribuira ga do svih tkiva i organa. Kada se oslobodi kiseonik prekopotreban za nesmetani rad ćelija, za hemoglobin se umesto njega vezuje ugljen dioksid. Ovaj ciklus se zatvara vraćanjem krvi u pluća, oslobađanjem ugljen dioksida i novim vezivanjem kiseonika. Normalna koncentracija je 110-180 g/L. Koncentracija hemoglobina je snižena kod anemija. Povećan je u stanjima hemokoncentracije organizma i kod policitemija


Hematokrit
Hematokrit (HCT) predstavlja volumen eritrocita u jedinici pune krvi. Normalne vrednosti su za žene 0.356 - 0.470 l/l i kod muškaraca 0.41 - 0.53 l/l. Kod akutnog krvarenja hematokrit može da bude normalan, a u fazi oporavka se smanjuje. Kod anemije usled nedostatka gvožđa hematokrit je smanjen, jer eritrociti imaju manju zapreminu iako sam broj eritrocita ne mora da bude smanjen. Hematokrit je smanjen u trudnoći, a smanjuje se i sa godinama života. Takođe je smanjen kod anemija, leukemija, povećane funkcije štitaste žlezde (hipertireoze), ciroze jetre, opekotina i infekcija. Povećane vrednosti hematokrita se viđaju kod dehidratacije i šoka.

Eritrocitne konstante
Eritrocitne konstante se izračunavaju iz broja eritrocita, koncentracije hemoglobina i hematokrita i daju informaciju o kvalitetu eritrocita.

MCV (mean cell volume) – prosečni volumen eritrocita - daje informaciju o veličini eritrocita. Normalne vrednosti su 81 - 99 fl
MCH (mean cell hemoglobin) - prosečna količina hemoglobina u eritrocitu. Normalne vrendosti su 29-32.9 pg

MCHC (mean cell hemoglobin concentration) – prosečna koncentracija hemoglobina na litar eritrocita. Normalne vrednosti su 310 - 350 g/l

RDW (red cell distribution width) – mera varijabilnosti veličine eritrocita. Normalne vrednosti su 11,5-16,5 %. RDW specifično ukazuje na postojanje jedne ili više populacija eritrocita što je karakteristika pojedinih hematoloških bolesti eritrocitne loze, a ujedno je i važan prognostički pokazatelj efikasnosti lečenja i ekvivalentan podatak o anizocitozi koja se uočava u krvnom razmazu.

Promene vrednosti pojedinih eritrocitnih konstanti, naročito MCV parametra, dijagnostički su značajne u klasifikaciji pojedinih anemija i uvek se posmatraju u korelaciji sa dobijenim vrednostima broja eritrocita i koncentracije hemoglobina. Povećane vrednosti eritrocitnog indeksa MCHC sreću se kod bolesnika sa teškim oblikom dehidratacije, dok se povećane vrednosti MCV mogu naći kod megaloblastne anemije (nedostatak vitamina B12 ili folne kiseline), bolesnika sa hroničnom opstruktivnom bolešću pluća (hronični opstruktivni bronhitis i emfizem), smanjenom funkcijom štitaste žlezde (hipotireozom), oboljenjem jetre (ciroza) i kod teških alkoholičara.


Leukociti
Leukociti (WBC), bela krvna zrnca, se stvaraju u koštanoj srži i štite organizam od infekcija. Učestvuju u imunom odgovoru. Postoji pet različitih vrsta belih krvnih zrnaca; sve one su deo odbrane organizma protiv najezde infektivnih i drugih štetnih materija. Normalne vrednosti su 3.9 - 10x109/l. Kada je njihov broj uvećan (leukocitoza), to ukazuje da telo proizvodi veći broj ovih ćelija, odnosno da je napadnuto, na primer bakterijama. Ako je njihov broj manji, povećava se rizik od infekcije. Nekontrolisana produkcija belih ćelija (leukemija) nastaje usled kancerozne mutacije mijelogenih ili limfogenih ćelija. Leukopenija, smanjenje broja belih krvnih zrnaca, javlja se kod virusnih infekcija, u stresnim situacijama, kod opšte slabosti organizma, kao i kod pacijenata na radioterapiji. Uzimanje pojedinih lekova takođe može da dovede do smanjenja broja belih krvnih zrnaca i zato se kod takvih pacijenata moraju sprovoditi redovne laboratorijske analize.

Neutrofilni granulociti (NEU) su najzastupljeniji fagocitni leukociti. Neutrofilni granulociti su zrele ćelije koje mogu da napadaju i razaraju bakterije i viruse čak i u krvnoj cirkulaciji.
Normalne vrednosti su 40-70%

Monociti (MONO) zajedno sa neutrofilnim granulocitima čine osnovu fagocitnog odbrambenog sistema u organizmu. Monociti su nezrele ćelije čija je sposobnost da se bore mala, međutim, kada jednom uđu u tkiva, počinju da bubre i postaju makrofagi koji su izvanredno sposobni da se bore sa infektivnim agensima.
Normalne vrednosti su 1-10%

Eozinofilni granulociti (EOS) učestvuju u obrani organizma od alergijskih agenasa i parazitarnih infekcija.
Normalne vrednosti su 0 - 6%

Limfociti (LYM) predstavljaju populaciju leukocita koja uključuje dve osnovne subpopulacije: T limfocite, koji učestvuju u ćelijskom imunitetu i B limfocite koji se transformišu u plazma ćelije koje proizvode antitela i tako učestvuju u humoralnom imunitetu. Normalne vrednosti su 20 - 50 %

Bazofilni granulociti (BASO) su najmanje zastupljena populacija leukocita u perifernoj krvi i učestvuju u alergijskom odgovoru.
Normalne vrednosti su 0-1%


Trombociti
Trombociti (PLT) su ćelije koje učestvuju u koagulaciji (zgrušavanju) krvi . Normlane vrednosti su 140-450 x 109/l. Manjak trombocita (trombocitopenija) izaziva sklonost krvarenju, trombociti su sniženi kod hemioterapija, malignih oboljenja, hepatitisa C... Višak izaziva pojačano zgrušavanje krvi i može da dovede do stvaranja krvnog ugruška u kardiovaskularnom sistemu.

Morfološke osobine trombocita mogu se pratiti na osnovu dva indeksa koji se dobijaju elektronskim posmatranjem određenog volumena krvi u brojaču, a to su:

PDW (Raspodela trombocita po volumenu), normalne vrednosti 16-25
MPV (Prosečni volumen trombocita), normalne vrednosti 7,80-12 fl


Sedimentacija eritrocita
Sedimentacija je brzina kojom se krvne ćelije izdvajaju iz seruma. Ako se krv koja sadrži antikoagulans pusti da stoji u uspravno postavljenoj pipeti, eritrociti će se postupno početi taložiti na dno. Brzina kojom se ove ćelije talože je osetljiva na indeks reakcije tela na povredu ili bolest, kao što je npr. leukocitoza ili groznica. Normalna brzina sedimentacije ne isključuje mogućnost postojanja bolesti, ali ubrzana sedimentacija je indikator za dalja ispitivanja. Normalne vrednosti su 2-12 mm/h. Sedimentacija je ubrzana kod upala, razaranja ćelija, masivnih trovanja, u trudnoći i posle porođaja, kod TBC, reumatskih bolesti npr. akutne reumatske groznice i reumatoidnog artritisa, akutnog infarkta miokarda, nefroze, svim vrstama šoka, kod postoperativnih stanja, tumora, oboljenja jetre, menstruacija (neznatno ubrzanje). Usporena je kod novorođenčeta, policitemije, kongestivne srčane insuficijencije, alergijskih stanja, pojedinih vrsta anemija.


Izvor

Stetoskop