srijeda, 21. studenoga 2012.

Bolest poljupca


Da poljubac i nije tako bezazlen, dokazuje postojanje infektivne mononukleoze. Naime, ova bolest, izazvana Epstein Barrov virusom (skraćenica- EBV; B limfotropni herpesvirus koji, osim što uzrokuje infekcijsku mononukleozu, se povezuje s karcinomom grla i određenim B-staničnim limfomima) se prenosi kapljičnim putem, naročiro oralnim kontaktom. Pored pomenutog virusa, ovo oboljenje može izazvati i citomegalovirus (CMV).


Razlikovanje CMV i EBV mononukleoze se vrši na osnovu činjenice da su stariji podložniji mononukelozi uzrokovanom citomegalovirusom, a bolest najčešće karakteriše upala grla i groznica. Bolest nastaje podmuklije i sporije prestaje nego bolest uzrokovana Epstein-Barrovim virusom. Dijagnoza se postavlja izolacijom virusa u krvi ili specifičnim antitijelima na CMV.

Više od 90 % slučajeva bolesti ima tok bez većih komplikacija. Ova je bolest rijetko smrtna. Rizično stanje nazvano spolno (x) vezani limfoproliferacijski sindrom (XLP) ili Duncanov sindrom javlja se kod muških osoba. Ukupno 40 % muškaraca zahvaćenih ovim stanjem umire nakon EBV infekcije.

Prenošenje bolesti:

virus se nalazi u slini i sluznici usta, a prenosi se kašljem, kihanjem ili poljupcem;
najčešće se ljudi samo jednom zaraze, a tome su najpodložniji između 15 i 35 godine;
mononukleoza se po pravilu ne može izliječiti, ona odlazi sama. Antibiotici se ne pripisuju, jer se radi o virusu, a ne o bakteriji.

Prvi simptomi
tjelesna temperatura 38- 40 C, koja traje 7-10 dana;
opšti simptomi infekcije, kao što su: glavobolja, grlobolja, fizička slabost, bol u mišićima i zglobovima, groznica, gubitak apetita i mučnina;
generalizirano povećanje limfnih žlijezda, posebno u predjelu vrata, gdje se grupišu u „pakete";
gotovo uvijek dolazi do povećanja jetre i slezine, a vrlo je čest simptom lakunarna angina i sitna krvarenja na granici mekog i tvrdog nepca;
izuzetna malaksalost.
Visoka temperatura u prosjeku traje obično 7 - 10 dana, a s njenim padom normalizuje se nalaz u ždrijelu i postepeno se gube opšti simptomi bolesti. Međutim, povećane limfne žlijezde, jetra i slezine smanjuju se polako, te bolest prosječno traje oko šest nedjelja. Upala grla je intenzivna 5- 7 dana, a nakon toga jenjava, u toku narednih 7- 10 dana. Limfni čvorovi se najčešće smanjuju tijekom 3 nedjelje.

Infektivnu mononukleozu karakterišu promjene u krvnoj slici, koje se sastoje u izrazitom povećanju broja limfocita i pojavi takozvanih atipičnih limfocita. U preko 90% slučajeva znatno su povišene vrijednosti jetrenih enzima, koje ukazuju na prolazno oštećenje jetre. Pored toga, moguća su oštećenja (komplikacije) na nervnom sistemu, srcu i plućima, a vrlo rijetko može doći do kompletnog uništenja slezine i smrti.

Dijagnoza se postavlja na osnovu:
tri simptoma: visoka temperatura, grlobolja, paketi povećanih limfnih žlijezda;
pratećenja promjena u krvnoj slici bolesnika;
porastu titra heterofilnih antitijela...
Kao i nalazi koji potvrđuju:
povišen broj leukocita;
povećan broj atipičnih limfocita (kod 75 % oboljelih);
postojanje heterofilnih antitijela (kod 50 % djece i do 95 % odraslih);
blaga granulocitopenija (smanjenje broja granulocitnih leukocita);
blaga trombocitopenija (smanjenje broja trombocita);
blagi porast imunoglobulina IgM, IgG i IgA;
blagi rast jetrenih enzima;
prisutnost EBV- specifičnih antitijela.
Moguće komplikacije:
autoimuna hemolitička anemija koja obično prestaje za 1-2 mjeseca;
blaga trombocitopenija (smanjenje broja trombocita) u 50 % slučajeva - prestaje za 3-6 nedjelja;
teška trombocitopenija - vrlo rijetka;
blaga granulocitopenija (smanjenje broja granulocitnih leukocita) - obično jenjava za 3-6 nedjelja;
teška granulocitopenija - izuzetno rijetka, povezana s teškom infekcijom li smrću;
pucanje slezine - rijetka komplikacija koja se javlja u drugoj ili trećoj nedjelji bolesti- simptomi su podmukla ili nagla bol u stomaku, ubrzan rad srca, nizak krvni pritisak, hladan znoj;
nervne komplikacije - paraliza moždanih živaca, upala mozga i moždanih ovojnica (meningoencefalitis), Guillain-Barreov sindrom, cerebralni napadi, psihoza;
hepatitis - uobičajena je komponenta infekciozne mononukleoze; gotovo 90 % bolesnika ima blago povećanje jetrenih enzima, ali teški ili trajni poremećaj jetre izuzetno je rijedak;
srčane abnormalnosti - vrlo rijetke (upale srčanog mišića, stezanje srčanih arterija, promjene u EKG- u);
opstrukcija disajnih puteva zbog povećanih limfnih čvorova...
Liječenje, koje je simptomatsko jer nema klasičnog lijeka:
mirovanje;
piti veće količine tečnosti;
uzimanje ljekova za skidanje temperature, pri čemu djeca do 12 godina trebaju izbjegavati aspirin, andol, i druge ljekove koji u sebi sadrže acetilsalicilnu kiselinu. U suprotnom, može doći do komplikacija (Reyov sindrom);
uzimanje pastila za grlobolju;
izbjegavanje sportova 6-8 nedjelja.
Primjenjivanje specifičnih ljekova u određenim situacijama:
kortikosteroidi mogu olakšati simptome upale grla, ali se zbog nuspojava obično daju jedino ako postoje komplikacije - opstrukcija disajnih puteva i hematološki poremećaji (anemija, granulocitopenija, trombocitopenija);
alfa-interferon - ima antivirusno djelovanje i može smanjiti širenje EBV, ali se zbog visoke cijene primjenjuje obično kod osoba s poremećajem imunosti;
aciklovir - u visokoj dozi zaustavlja širenje EBV u grlu, međutim, njegova klinička korist je minimalna.


Prevencija

Za spriječavanje širenja mononukleoze preporučuje se izbjegavanje kontakta sa slinom osoba koje su nedavno preboljele mononukleozu i održavanje visokog stupanja higijene, naročito dječijih igračaka i predmeta koje djeca stavljaju u usta.

 Epidemiologija

Infektivna mononukleoza je akutna virusna bolest, prouzrokovana Epstein-Barr-ovim herpes virusom (humani herpes virus 4), rasprostranjena u celom svetu. Od nje oboljevaju osobe svih uzrasta, ali najčeće bolest pogađa uglavnom školsku decu i omladinu u dobi od 15 do 25 godina. Može se javiti u sporadičnom obliku, kao i u vidu epidemija.

Bolest se prenosi kapljičnim putem i preko pljuvačke (oralnim kontaktom). Inkubacijski period (period od unosa virusa u organizam i pojave prvih znakova bolesti) traje između 5 i 15 dana. Kako od ove bolesti oboljeva uglavnom mladež, te zbog njenog oralnog prenosa, u narodnom jeziku održao se i naziv ”bolest poljupca.


Kliničke manifestacije bolesti i postavljanje dijagnoze

U najvećem broju slučajeva bolest počinje povišenom temperaturom, 38-40C, koja traje 7-10 dana, te drugim opštim simptomima infekcije, kao što su: glavobolja, grlobolja, opšta slabost, bol u mišićima i zglobovima, drhtavica, gubitak apetita i mučnina. Na ove opšte simptome mogu se nadovezati karakteristični, specijalni simptomi u obliku generaliziranog povećanja limfnih žlezda u svim regijama, posebno u predelu vrata (naročito zadnja grupa), gde se grupišu u "pakete". Gotovo redovna pojava je uvećana slezina, a vrlo čest simptom je lakunarna angina (ždrelna angina) i sitna krvarenja na granici mekog i tvrdog nepca.

Česta manifestacija infektivne mononukleoze je i hepatitis praćen uvećanjem jetre, mučninom, povraćanjem, gubitkom apetita te pojavom žutice. Dosta retko, bolest se može manifestovati i simptomima od strane centralnog nervnog sistema (encefalitis) u vidu jake glavobolje, ukočenog vrata, fotofobije (osetljivost na svetlo) te znacima perifernog neuritisa. Izuzetno retko moguće su i plućne manifestacije u vidu bolova u grudima, otežanog disanja i kašlja.

Šarenilo i raznolikost simptoma ove bolesti naročito zapaljenje ždrela, hepatitis, ospa i uvećanje linfnih žlezda jako otežavaju diferencijalnu dijagnozu.

U toku infektivne mononukleoze redovne su promene u krvnoj slici, koje se sastoje u izrazitom povećanju broja limfocita (limfocitoza) i pojavi takozvanih atipičnih limfocita. U preko 90% slučajeva znatno su povišene vrednosti jetrenih enzima (transaminaze), koji ukazuju na prolazno oštećenje jetre.

Dijagnoza infektivne mononukleoze postavlja se na temelju karakteristične kliničke slike (tri simptoma: visoka temperatura, grlobolja, paketi povećanih limfnih žlezda), pratećih promena u krvnoj slici bolesnika te porastu titra heterofilnih antitela na mononukleozu (rezultat se dobija za nekoliko dana).
Postoje i brzi dijagnostički testovi dokazivanja mononukleoze tzv. Mono-test kojim se do dijagnoze dolazi u roku od 30-60 minuta.

Tok bolesti i komplikacije

Visoka temperatura traje obično 7-10 dana, a sa njenim normalizovanjem, normalizuje se i nalaz u ždrelu i postepeno se gube opšti simptomi bolesti. Povećane limfne žlezde, uvećana jetra i slezina smanjuju se polako, te bolest prosečno traje oko šest nedelja. U izuzetnim slučajevima simptomi ove bolesti mogu postojati i 2-3 meseca.

Najčešće komplikacije infektivne mononukleoze su sekundarne bakterijske infekcije ždrela i grkljana, obično od strane streptokoknih bakterija.

Pored prolaznog oštećenja jetre u toku bolesti, moguća su oštećenja (komplikacije) na nevnom sistemu, srcu i plućima, a vrlo retko može doći do rupture slezine, i to prilikom težeg fizičkog napora ili u slučaju tupe, neki put bezazlene traume u levom gornjem trbušnom kvadrantu. Ruptura slezine ukoliko se ne prepozna na vreme može dovesti i do smrtnog ishoda.

Dosta retko infekcija sa EB- virusom može prouzrokovati maligni limfom koji potiče iz B-stanica.
Kod Burkitt-ovog linfoma vilice, koji se javlja kod dece u Africi, po pravilu u serumu bolesnika uvek postoje antigeni Epstein-Barr virusa.
Isto tako infekcija sa ovim virusom je udružena sa nazofaringealnim karcinomom u nekim određenim populacijama. Etiološka uloga EB-virusa kod ovih neoplazmi nije tačno utvrđena.


Lečenje

Ne postoji specifično lečenje ove bolesti.
U osnovi je simptomatsko, a bolest u velikoj većini slučajeva prolazi bez komplikacija i posledica.

Neophodno je relativno mirovanje sve dok traju opšti simptomi bolesti (visoka temperatura, glavobolja, malaksalost).

U akutnoj fazi bolesnik treba da unosi veliku količinu tečnosti u organizam, ishrana treba da bude lagana, a prostorija u kojoj bolesnik boravi da se redovno provetrava i održava sa procentom povećane vlažnosti.

Za smanjenje telesne temperature iznad 38C, treba koristiti antipiretike, prvenstveno iz grupe Paracetamola, izbegavajući Acetilisalicilnu kiselinu (Aspirin i srodne derivate), posebno kod manje dece, radi moguće pojave tzv. Ray-ovog sindroma, kao i moguće udruženosti trombocitopenije (umanjenje broja trombocita u krvnoj slici) sa ovom bolešću, što može kao posledicu imati povećanu tendenciju ka krvavljenju.

U preko 20 % slučajeva postoji udruženost ove bolesti i lakunarne angine (faringo-tonsilitis/zapaljenje ždrela i krajnika) prouzrokovane bakterijom beta-hemolitički Streptokok, što zahteva primenu antibiotika, najbolje antibiotika iz grupe makrolida (Azithromicin, Roxythromicin, Erythromicin, Clarithromicin), izbegavajući antibiotike penicilinsko-ampicilinske grupe koji dosta često kod obolelih od mononukleoze dovodi do pojave jako nezgodnog kožnog raša.

Upotreba kortizonskih lekova je limitirana na komplikovane slučajeve infektivne mononukleoze, kod kojih postoje komplikacije od strane disajnih puteva, srca, centralnog nervnog sistema ili perzistiranje visoke septičke temperature i posle 7 dana od početka prvih znakova bolesti, kao i u slučaju komplikacija od strane hematopoeznog tkiva (hemolitička anemija, izražena trombocitopenia).

U narednih mesec-dva dana, po prolazku akutne faze bolesti, neophodno je izbegavati teži fizički napor i sport, posebno borilačke veštine, zbog rizika od moguće ozlede slezine.



 Infektivna mononukleoza - Definicija
Infektivna mononukleoza, koja se još naziva "bolest poljupca", zarazna je bolest uzrokovana Epstein - Barrovim virusom (EBV) u 90% slučajeva, a u preostalih 10% citomegalovirusom (CMV). Kada se deca zaraze ovim virusom, infekcija obično prolazi bez simptoma. Ukoliko se odrasli zaraze, 25-75% će razviti simptome ove bolesti za koju su tipična tri simptoma: povišena telesna temperatura, povećani limfni čvorovi i upala grla.

Uzrok
Epstein Barrov virus (EBV) je B limfotropni (ima izrazitu sklonost za napadanje B limfocita) herpesvirus koji je rasprostranjen u celom svetu. Osim što uzrokuje infekcijsku mononukleozu, ovaj se virus povezuje s karcinomom grla i određenim B-staničnim limfomima.

Prenos bolesti
EBV se prvenstveno prenosi putem pljuvačke, a ređe transfuzijom krvi. Obično se prenosi ljubljenjem i dodirivanjem delova tela i predmeta natopljenih zaraženom pljuvačkom. Budući je prenos kapljicama malo verovatan, izolacija obolelih nema smisla. Virus domaćinu ostaje doživotno; prvih 18 meseci nakon infekcije izlučuje se pljuvačkom, a nakon toga povremeno. Osobe slabijeg imunološkog statusa (praktički svi bolesnici s HIV-om, 25-50% osoba s presađenim organima) češće šire virus.

Simptomi
4-8 nedelja nakon infekcije pojavljuju se prvi simptomi: malaksalost, gubitak apetita i groznica koji po nekoliko dana prethode početku upale grla, temperature i povećanja limfnih čvorova.
Teški oblik upale grla obično natera bolesnike da potraže medicinsku pomoć. Povremeno će bolesnici primetiti samo vrućicu ili povećane limfne čvorove ili će u njih biti prisutna samo jedna od komplikacija. Većina bolesnika žali se na glavobolju i malaksalost.

Tok bolesti
Infekcijska mononukleoza je u većini slučajeva bolest prirodno ograničenog trajanja.
Upala grla je intenzivna 5-7 dana, a nakon toga jenjava u toku sledećih 7-10 dana.
Povišena temperatura obično traje 7-14 dana, ali ponekad može potrajati i nešto duže.
Limfni čvorovi se najčešće smanjuju tokom 3 nedelja.
Umor je najtvrdokorniji simptom. Većina bolesnika se za 3-4 nedelja oseća dovoljno dobro za povratak u školu ili na posao, ali poneki bolesnici mesecima mogu osećati iscrpljenost, smetnje koncentracije i nemogućnost obavljanja svakodnevnih aktivnosti. Obično su to bolesnici koji su imali blagi početak bolesti, bez teškog oblika upale grla i visoke temperature.

Komplikacije
Komplikacije infektivne mononukleoze nisu česte, ali mogu biti jako dramatične pa postaju dominantne manifestacije bolesti. Tu spadaju:
- autoimuna hemolitička anemija koja obično prestaje za 1-2 meseca
- blaga trombocitopenija (smanjenje broja trombocita) u 50% slučajeva - prestaje za 3-6 nedelja
- teška trombocitopenija - vrlo retka
- blaga granulocitopenija (smanjenje broja granulocitnih leukocita) - obično jenjava za 3-6 nedelja
- teška granulocitopenija - veoma retka, povezana s teškom infekcijom ili smrću
- prsnuće slezene - retka komplikacija koja se javlja u drugoj ili trećoj nedelji bolesti; simptomi su podmukla ili nagla bol u stomaku, ubrzan rad srca, nizak krvni pritisak, hladan znoj
- neurološke komplikacije - paraliza moždanih živaca, upala mozga i moždanih ovojnica (meningoencefalitis), Guillain-Barreov sindrom, cerebralni napadi, upala kralježničke moždine, psihoza
- hepatitis - uobičajena je komponenta infekciozne mononukleoze; gotovo 90% bolesnika ima blago povećanje jetrenih enzima, ali teški ili trajni poremećaj jetre veoma je redak
- srčane abnormalnosti - vrlo retke (upale srčanog mišića, stezanje srčanih arterija, promene u EKG-u)
- opstrukcija disajnih puteva zbog povećanih limfnih čvorova

Može li se umrijeti od infektivne mononukleoze?
Više od 90% slučajeva bolesti ima dobroćudan tok.
Ova je bolest retko smrtna; neurološke bolesti, opstrukcija disajnih puteva i prsnuće slezene najčešći su uzrok smrti kod prethodno zdravih osoba.
Rizično stanje nazvano Polno (x) vezani limfoproliferacijski sindrom (XLP) ili Duncanov sindrom javlja se kod muških osoba. 40% muškaraca zahvaćenih ovim stanjem umire nakon EBV infekcije. Ova se bolest, o kojoj se još uvek ne zna dovoljno, očituje enormnim umnožavanjem limfnog tkiva s mogućim teškim imunološkim ili hematološkim posledicama kao što su agamaglobulinemija, aplastična anemija ili limfocitni limfom.

Dijagnoza
Osim nabrojenih simptoma, dijagnozu potvrđuju sledeći laboratorijski nalazi:
- povišen broj leukocita
- povećan broj atipičnih limfocita (kod 75% oboljelih). Limfociti su vrsta belih krvnih stanica koji se u ovoj bolesti razlikuju od normalnih - povećani su i promenjena im je jezgra
- postojanje heterofilnih antitijela (u 50% dece i do 95% odraslih). To su antitijela na ovčje eritrocite koji se dokazuju tzv. monospot testom.
- blaga granulocitopenija (smanjenje broja granulocitnih leukocita)
- blaga trombocitopenija (smanjenje broja trombocita)
- blagi porast imunoglobulina IgM, IgG i IgA
- blagi rast jetrenih enzima
- prisutnost EBV-specifičnih antitela - ovi serološki testovi sa sigurnošću dijagnosticiraju EBV infekciju, a mogu se napraviti odmah ili ako su gore navedeni nalazi protivurečni

Razlikovanje CMV i EBV mononukleoze
Bolesnici s mononukleozom uzrokovanom citomegalovirusom (CMV) u proseku su stariji i obično je bolest karakterisana upalom grla i temperaturom. Upala grla i povećanje limfnih čvorova ređe nastaju. Bolest nastaje podmuklije i sporije prestaje nego bolest uzrokovana Epstein-Barrovim virusom. Dijagnoza se postavlja izolacijom virusa u krvi ili specifičnim antitelima na CMV.

Lečenje
Lečenje je simptomatsko jer nema leka protiv uzročnika. Bolesnicima se preporučuje:
- mirovanje - bolesnici trebaju mirovati, što ne znači da trebaju strogo ležati u krevetu jer nema dokaza da strogi odmor pospešuje oporavak
- pijenje većih količina tekućine dok traje temperatura
- po potrebi uzeti lekove za sniženje visoke temperature koje će vam preporučiti lekar. Deca do 12 godina trebala bi izbegavati acetilsalicilnu kiselinu (Aspirin. Andol) zbog opasnosti od komplikacija (Reyov sindrom).
- tvrde bombone mogu se uzeti kod grlobolje jer njihovo žvakanje pospešuje izlučivanje pljuvačke i gutanje nakupljenog sekreta
- izbegavati sportove 6-8 nedelja - zbog retkih komplikacija kao što je prsnuće slezene

Određeni lekovi primjenjuju se u retkim situacijama:
- kortikosteroidi mogu olakšati simptome upale grla, ali se zbog nuspojava obično daju jedino ako postoje komplikacije - opstrukcija disajnih puteva i hematološki poremećaji (anemija, granulocitopenija, trombocitopenija)
- alfa-interferon - ima antivirusno djelovanje i može smanjiti širenje EBV, ali se zbog visoke cene primenjuje obično kod osoba s poremećajem imunosti
- aciklovir - u visokoj dozi zaustavlja širenje EBV u grlu, međutim, njegova klinička korist je minimalna ili neuočljiva

Prevencija
Za sprečavanje širenja mononukleoze preporučuje se izbegavnjei kontakta sa pljuvačkom osoba koje su nedavno prebolele mononukleozu i održavati visok stepen higijene, naročito dečijih igračaka i predmeta koje deca stavljaju u usta.


Poznata i kao “žljezdana groznica”, Mononucleosis infectiosa. Epstein-Barrov virus (EBV), široko rasprostranjeni virus iz grupe humanih B-specifičnih limfotropnih herpesvirusa, uzrokuje akutnu infekciju limfatičnog i retikuloendotelnog sustava,označenu kao infekcijska mononukleoza (IMN). U dječjoj dobi infekcija uzrokovana EBV-om obično je nespecifična ili asimptomatska, a u mladeži (adolescenti, pubertetlije) i u odraslih javlja se sa simptomima infekcijske mononukleoze ili “žljezdane groznice” (temperatura, povećani limfni čvorovi, upala ždrijela).

Epidemiologija

Inficirane osobe povremeno izlučuju i prenose virus na druge osobe izravnim ili neizravnim (preko ruku) kontaktom, pretežito slinom. Zbog veoma izražene osjetljivosti virusa na vanjske čimbenike, s posljedičnim gubitkom infektivnosti izvan ljudskog organizma, za prijenos virusa potrebit je blizak i neposredan kontakt, najčešće ljubljenje ("bolest poljupca"). Iako se virus nalazi i u epitelnim stanicama vrata maternice, u sjemenoj tekućini i u obriscima uretre i u urinu, do danas nema jasnih dokaza prijenosa EBV-a spolnim putem ili mokraćom. Prijenos virusa transfuzijom krvi i transplantacijom koštane moždine bilježi se kao rijetka pojava.



Klinička slika

Bolest se najčešće očituje oblikom infekcijske mononukleoze, katkad samo bezbolnim povećanjem jednog ili skupine limfnih čvorova na vratu bez povišene temperature, a tek rijetko kliničkim oblikom obilježenim produženim trajanjem visoke temperature praćene iscrpljenošću i općom slabošću.
Inkubacija (vrijeme od kontakta s virusom do pojave simptoma bolesti) traje od dva do šest tjedana. Ovisno o dobi bolest se može očitovati različito teškim kliničkim oblicima, od sasvim laganih, klinički neprepoznatljivih (supkliničkih) u dobi malog djeteta do teških oblika s visokom temperaturom u mladeži i u odraslih osoba.

U dojenačkoj i ranoj dječjoj dobi u većine inficiranih, čak i više od 90%, bolest prolazi klinički nezamjetljivo ili tek s blagim simptomima, što se pripisuje nezrelosti imunosnog odgo­vora i niskoj infekcijskoj dozi kojom se djeca obično zaraze neizravno putem kapljica sline na igračkama. Infekcijska mononukleoza je moguća, iako posve rijetka, pojava i u odraslih, čak i u osoba starijih od šezdeset godina, a izražena je produženim trajanjem vrućice i dugotrajnim (kroničnim) umorom. Ukupno se bolest najčešće očituje oblikom infekcijske mononukleoze, katkad samo bezbolnim povećanjem jednog ili skupine limfnih čvorova na vratu bez povišene temperature, a tek rijetko kliničkim oblikom obilježenim produženim (tjednima) trajanjem visoke temperature praćene iscrpljenošću i općom slabošću.

Umor, nevoljkost i glavobolja često prethode pojavi glavnih simptoma kao što su povišena temperatura, upala ždrijela i povećani vratni limfni čvorovi.

Ovakva uobičajena klinička slika infekcijske mononukleoze češća je u bolesnika u dobi od 15 do 24 godine i očituje se povišenom temperaturom u trajanju od 1 do 3 tjedna, naslagama na tonzilama (angina), generaliziranim povećanjem limfnih čvorova (limfne "žlijezde") i povećanjem jetre i slezene.

Povećanje limfnih čvorova najizrazitije je na vratu i uz stražnji rub prsnoključnosisastog mišića (m. sternocleidomastoideus). Limfni čvorovi obično su manje bolni i obostrano povećani, često s izraženim okolnim otokom. Također, iako manje često i manje izražajno, nalaze se povećani limfni čvorovi i u pazuhu i preponama.

Osip je česta pojava u bolesnika koji su uzimali antibiotike, osobito u onih koji su uzimali amoksicilin i ampicilin. Pojava osipa je posljedica privremene i prolazne hiperalergijske reakcije, a ne posljedica stvarne alergije na primijenjene antibiotike.

U većine bolesnika nastupa potpuno izlječenje, a u rijetkih mogu nastati komplikacije kao opstrukcija ždrijela i dušnika, hemolitička anemija, trombocitopenija, meningoencefalitis, ruptura slezene, teški hepatitis, miokarditis, upala pluća, kronični umor. EBV-infekcija ostavlja trajni imunitet, a povrat simptoma bolesti samo je iznimna pojava.

Dijagnostika

Dijagnoza infekcijske mononukleoze temelji se na pojavnosti kliničkih simptoma i znakova (vrućica, povećani limfni čvorovi, angina, povećana slezena) i rezultatima laboratorijskih pretraga (povećan broj leukocita, atipični limfociti, patološke vrijednosti aminotrasferaza), a za potvrdu dijagnoze izvode se serološke pretrage (nespecifična heterofilna i specifična EBV-protutijela).

Liječenje

Liječenje se sastoji u snižavanju visoke temperature i mirovanju. U bolesnika sa simptomima opstrukcije dišnog sustava, nastale zbog otoka sluznice ždrijela i tonzila, primjenjuju se kortikosteroidi. Također, preporuča se primjena kortikosteroida i u bolesnika sa značajnom trombocitopenijom i hemolitičkom anemijom.



Prevencija

U prevenciji nastanka i širenja EBV-infekcije primjenjuju se opće higijenske mjere. Do danas nije proizvedeno djelotvorno cjepivo. Izolacija bolesnika nije zahtjevna.




Izvor: Pliva Zdravlje

 domaci.de

Nema komentara:

Objavi komentar

Napomena: komentar može objaviti samo član ovog bloga.